Rozwój współpracy w łańcuchu wartości – dotacja dla rolników

Interwencja PS WPR 2023-2027 I.10.6.1 „Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) – w gospodarstwie” to forma wsparcia dla rolników i mikroprzedsiębiorców, którzy chcą rozwijać przetwórstwo oraz sprzedaż produktów rolnych. Dofinansowanie można przeznaczyć m.in. na zakup maszyn, modernizację budynków, wyposażenie przetwórni, rozwiązania cyfrowe i inwestycje środowiskowe.

Celem programu jest poprawa pozycji rolników w łańcuchu wartości, skracanie drogi produktów od gospodarstwa do konsumenta oraz zwiększenie konkurencyjności gospodarstw i małych przedsiębiorstw. Szczegółowe zasady opisano w wytycznych obowiązujących od 28 listopada 2025 r.

Na chwilę obecną nie został jeszcze ogłoszony nabór przez ARiMR. Niniejszy artykuł jest opracowany na podstawie wytycznych szczegółowych MRiRW. Doprecyzowanie wytycznych nastąpi po publikacji Regulaminu naboru przez ARiMR.

Na czym polega program?

Wsparcie obejmuje inwestycje materialne i niematerialne związane z:

• przetwarzaniem produktów rolnych;

• przygotowaniem produktów do sprzedaży;

• sprzedażą lub zbywaniem produktów przetworzonych;

• rozwojem rolniczego handlu detalicznego;

• podejmowaniem lub kontynuowaniem działalności gospodarczej albo działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej, czyli MOL;

• wdrażaniem rozwiązań ograniczających straty żywności i wpływ działalności na środowisko.

Program nie finansuje samej produkcji podstawowej produktów rolnych ani sprzedaży produktów nieprzetworzonych. Oznacza to, że projekt powinien obejmować etap przetwarzania, przygotowania do sprzedaży lub sprzedaży produktu przetworzonego.

Kto może otrzymać dofinansowanie na rozwój współpracy w ramach łańcucha dostaw?

W ramach interwencji przewidziano trzy podstawowe grupy beneficjentów.

Rolnik lub małżonek rolnika

Rolnik albo małżonek rolnika może ubiegać się o wsparcie, jeżeli podejmuje lub kontynuuje działalność w ramach rolniczego handlu detalicznego. Wnioskodawca musi zobowiązać się do przetwarzania produktów rolnych oraz wytwarzania i zbywania produktów przetworzonych.

W przypadku podejmowania działalności w ramach RHD wielkość ekonomiczna gospodarstwa w roku wyjściowym powinna wynosić co najmniej 25 tys. euro. Warunek ten nie dotyczy operacji realizowanej w gospodarstwie beneficjenta interwencji I.11 „Premie dla młodych rolników”.

Rolnik, małżonek rolnika lub domownik

Ta grupa może otrzymać wsparcie na podjęcie działalności gospodarczej albo działalności MOL związanej z przetwarzaniem produktów rolnych i sprzedażą produktów przetworzonych.

Istotne jest, aby wnioskodawca w okresie 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku nie prowadził działalności gospodarczej objętej wykazem kodów PKD wskazanym w załączniku nr 1 do wytycznych. Weryfikacja tego warunku odbywa się na podstawie danych z CEIDG.

Mikroprzedsiębiorca

Mikroprzedsiębiorca może ubiegać się o refundację kosztów związanych z kontynuowaniem działalności gospodarczej, w tym działalności MOL.

Warunkiem jest posiadanie gospodarstwa rolnego — na własność lub w dzierżawie — oraz wykorzystywanie w procesie przetwarzania produktów pochodzących z tego gospodarstwa. Ich udział musi wynosić co najmniej 50% wszystkich przetwarzanych produktów rolnych, w ujęciu ilościowym.

Mikroprzedsiębiorca powinien także posiadać zdolność do zrealizowania operacji oraz utrzymania jej efektów w wymaganym okresie.

Najważniejsze kryteria dostępowe dofinansowania na rozwój współpracy w ramach łańcucha dostaw

Oprócz spełnienia warunków dotyczących statusu wnioskodawcy, projekt musi spełniać określone wymagania formalne i rzeczowe.

Do najważniejszych należą:

• prowadzenie albo podjęcie działalności objętej programem;

• przetwarzanie produktów rolnych i sprzedaż produktów przetworzonych;

• przygotowanie biznesplanu;

• zobowiązanie do realizacji biznesplanu;

• posiadanie numeru EP;

• spełnienie wymagań dotyczących gospodarstwa lub statusu mikroprzedsiębiorcy;

• brak podwójnego finansowania tych samych wydatków;

• ponoszenie kosztów w formie bezgotówkowej;

• zachowanie zasad przejrzystości, racjonalności i równego traktowania przy wyborze dostawców.

W przypadku kosztów o wartości przekraczającej 20 tys. zł netto, innych niż roboty budowlane, do wniosku należy dołączyć co najmniej dwie oferty od różnych dostawców lub wykonawców. Jeżeli pozyskanie dwóch ofert nie jest możliwe, dopuszczalne jest przedstawienie jednej oferty wraz z uzasadnieniem.

Ile wynosi dofinansowanie na rozwój współpracy w ramach łańcucha dostaw?

Pomoc może być udzielana jako płatność ryczałtowa albo refundacja części kosztów kwalifikowalnych.

Minimalna kwota pomocy w przypadku refundacji wynosi 10 tys. zł. Ostateczny poziom wsparcia zależy od rodzaju operacji, jej zakresu oraz wysokości kosztów kwalifikowalnych.

Płatność ryczałtowa w dwóch ratach

Ryczałt wypłacany jest w dwóch częściach:

• pierwsza rata wynosi 80% przyznanej kwoty, czyli maksymalnie 24 tys., 48 tys. albo 96 tys. zł;

• druga rata wynosi 20%, czyli maksymalnie 6 tys., 12 tys. albo 24 tys. zł.

Wniosek o wypłatę pierwszej raty należy złożyć w terminie sześciu miesięcy od dnia przyznania pomocy. Druga rata jest wypłacana po zrealizowaniu operacji, nie później jednak niż do 30 czerwca 2029 r.

Przy rozliczaniu ryczałtu weryfikowany jest przede wszystkim rzeczowy zakres inwestycji. Oznacza to, że sprawdzane jest, czy zaplanowane inwestycje zostały wykonane, a nie wyłącznie to, ile dokładnie kosztowały.

Refundacja kosztów

Refundacja jest przeznaczona dla mikroprzedsiębiorców kontynuujących działalność gospodarczą, w tym MOL. Operacja może być realizowana maksymalnie w dwóch etapach, a wszystkie zaplanowane inwestycje powinny zostać wykonane w terminie nie dłuższym niż 24 miesiące od zawarcia umowy.

Końcowy termin realizacji i złożenia wniosku o płatność to 30 czerwca 2029 r.

Na co można przeznaczyć środki z dofinansowania na rozwój współpracy w ramach łańcucha dostaw?

Katalog kosztów kwalifikowalnych jest szeroki. Obejmuje zarówno inwestycje budowlane, jak i zakup wyposażenia, maszyn oraz rozwiązań cyfrowych.

Budynki i infrastruktura

Dofinansowanie może objąć koszty:

• budowy, rozbudowy, przebudowy lub remontu połączonego z modernizacją budynków;

• dostosowania obiektów do przetwarzania i magazynowania produktów;

• przygotowania pomieszczeń do sprzedaży lub wprowadzania produktów do obrotu;

• budowy infrastruktury technicznej;

• modernizacji pomieszczeń higieniczno-sanitarnych;

• utworzenia pomieszczeń administracyjnych związanych z działalnością.

Powierzchnia pomieszczeń administracyjnych nie może przekroczyć 10% powierzchni budynków objętych inwestycją.

Maszyny, urządzenia i wyposażenie

Wsparcie można przeznaczyć m.in. na zakup nowych:

• maszyn do przetwarzania produktów rolnych;

• urządzeń do magazynowania i przygotowania surowców;

• wyposażenia do przygotowania produktów do sprzedaży;

• aparatury pomiarowej i kontrolnej;

• urządzeń do sterowania procesem produkcji lub magazynowania;

• urządzeń chłodniczych i przechowalniczych;

• urządzeń do pakowania, znakowania i etykietowania.

Kwalifikowany może być również transport i montaż materiałów, maszyn oraz urządzeń do miejsca realizacji operacji.

Oprogramowanie i rozwiązania cyfrowe

Program obejmuje także inwestycje niematerialne, takie jak:

• oprogramowanie do zarządzania działalnością;

• systemy teleinformatyczne;

• rozwiązania do sterowania produkcją i magazynowaniem;

• patenty i licencje;

• prawa autorskie i znaki towarowe;

• systemy sprzedaży na odległość;

• sprzęt komputerowy;

• nowe terminale płatnicze.

Dzięki temu dotacja może wspierać nie tylko zakup wyposażenia przetwórni, lecz także budowę cyfrowego kanału sprzedaży i usprawnienie obsługi klientów.

Inwestycje środowiskowe

Ważną częścią programu są inwestycje związane z ochroną środowiska i przeciwdziałaniem zmianom klimatu. Wśród przykładowych kosztów znajdują się:

• instalacje fotowoltaiczne i solarne;

• magazyny energii;

• pompy ciepła;

• instalacje odzysku ciepła;

• kotły i piece na biomasę, z wyjątkiem kotłów do spalania słomy;

• oczyszczalnie i podczyszczalnie ścieków;

• biogazownie;

• systemy odzysku i ponownego wykorzystania wody;

• termomodernizacja budynków;

• urządzenia do zagospodarowania odpadów;

• energooszczędne systemy chłodnicze;

• urządzenia do recyklingu i ponownego wykorzystania opakowań.

Strategia „Od pola do stołu” – dodatkowe punkty

Operacje realizujące cele Strategii „Od pola do stołu” mogą otrzymać 5 punktów. Chodzi m.in. o inwestycje wspierające bardziej zrównoważony, zdrowy i przyjazny środowisku system żywnościowy.

Do takich inwestycji należą m.in.:

• opakowania biodegradowalne i opakowania wielokrotnego użytku;

• systemy identyfikacji pochodzenia surowców;

• rozwiązania ograniczające zużycie energii i wody;

• urządzenia wydłużające trwałość produktów;

• technologie ograniczające marnowanie żywności;

• rozwój sklepów internetowych i platform e-commerce;

• mobilne i stacjonarne punkty dystrybucji;

• systemy sortowania, kalibrowania i pakowania produktów jakościowych;

• narzędzia do monitorowania warunków przechowywania i transportu.

Kryteria wyboru operacji dofinansowania na rozwój współpracy w ramach łańcucha dostaw

Program przewiduje system punktowy. Minimalna liczba punktów umożliwiająca przyznanie pomocy wynosi 2.

Punkty można otrzymać za:

• realizację celów Strategii „Od pola do stołu” – 5 punktów;

• inwestycje środowiskowe stanowiące co najmniej 20% kosztów kwalifikowalnych – 4 punkty;

• innowacyjny charakter inwestycji, gdy co najmniej 50% kwalifikowanych kosztów inwestycyjnych dotyczy nowych produktów, procesów lub technologii – 3 punkty;

• realizację inwestycji w powiatach o wysokim poziomie bezrobocia – do 3 punktów.

Dodatkowe punkty mogą uzyskać rolnicy podejmujący działalność przetwórczą:

• 2 punkty za pełne ubezpieczenie w KRUS z mocy ustawy;

• 5 punktów dla młodego rolnika, który nie ukończył 41 lat;

• 3 punkty dla kobiet;

• 2 punkty za gospodarstwo, którego co najmniej 50% gruntów znajduje się na określonych obszarach ONW.

Punkty sumują się. W przypadku takiej samej liczby punktów pierwszeństwo ma młodszy wnioskodawca, a w przypadku mikroprzedsiębiorców — projekt z niższą wnioskowaną kwotą pomocy.

Jakich wydatków program nie obejmuje?

Przed przygotowaniem biznesplanu warto sprawdzić, czy planowane koszty nie znajdują się w katalogu wyłączeń. Za niekwalifikowalne uznaje się m.in.:

• podatek VAT;

• leasing;

• ubezpieczenia;

• zakup środków transportu;

• zakup gruntów i innych nieruchomości;

• zakup lub modernizację budynków mieszkalnych;

• zakup udziałów lub akcji;

• refinansowanie istniejących zobowiązań;

• wynagrodzenia pracowników wnioskodawcy;

• koszty produkcji podstawowej;

• sprzedaż produktów rolnych w formie nieprzetworzonej;

• zakup kotłów do spalania słomy.

Nie można także finansować tych samych wydatków z kilku źródeł publicznych. Beneficjent musi ponosić koszty w formie bezgotówkowej i zachować dokumentację potwierdzającą ich prawidłowe rozliczenie.

Obowiązki po otrzymaniu dotacji

Otrzymanie pomocy wiąże się z obowiązkiem utrzymania działalności. Beneficjent powinien kontynuować działalność objętą wsparciem przez pięć lat od dnia wypłaty płatności końcowej.

W przypadku niektórych projektów obowiązują również dodatkowe wymogi dotyczące pochodzenia surowców. Jeżeli działalność przetwarza więcej niż 50% produktów rolnych pochodzących spoza gospodarstwa, beneficjent może być zobowiązany do nabywania co najmniej 50% surowców na podstawie umów zawieranych bezpośrednio z rolnikami lub zorganizowanymi formami współpracy rolników.

Mikroprzedsiębiorca powinien natomiast utrzymać udział produktów pochodzących z własnego gospodarstwa na poziomie co najmniej 50% przetwarzanych produktów rolnych.

Niewypełnienie zobowiązań w okresie związania celem może skutkować obowiązkiem zwrotu otrzymanej pomocy.

Czy warto ubiegać się o wsparcie na rozwój współpracy w ramach łańcucha dostaw?

Interwencja I.10.6.1 może być interesująca zarówno dla rolników rozpoczynających działalność przetwórczą, jak i dla mikroprzedsiębiorców planujących modernizację istniejącego zakładu.

Największe znaczenie dla powodzenia projektu będzie miało:

• właściwe dopasowanie działalności do katalogu PKD;

• przygotowanie realistycznego biznesplanu;

• prawidłowe zaplanowanie kosztów;

• wykazanie związku inwestycji z przetwarzaniem lub sprzedażą produktów;

• zebranie ofert i dokumentów wymaganych do oceny;

• wykorzystanie kryteriów punktowych, zwłaszcza inwestycji środowiskowych, innowacyjnych i realizujących cele Strategii „Od pola do stołu”.

Dobrze przygotowany projekt powinien nie tylko spełniać formalne warunki programu, ale także pokazywać, w jaki sposób inwestycja zwiększy wartość produktów, poprawi ich sprzedaż i wzmocni pozycję gospodarstwa w łańcuchu żywnościowym.

Podsumowanie

Dofinansowanie w ramach interwencji I.10.6.1 jest skierowane do rolników, ich małżonków, domowników oraz mikroprzedsiębiorców rozwijających przetwórstwo i sprzedaż produktów rolnych. W zależności od rodzaju wnioskodawcy można otrzymać ryczałt do 120 tys. zł albo refundację do 500 tys. zł.

Środki można przeznaczyć m.in. na budynki, maszyny, wyposażenie, systemy IT, sprzedaż internetową, chłodnictwo, pakowanie, instalacje OZE i inwestycje ograniczające marnowanie żywności. Kluczowe dla uzyskania pomocy są prawidłowy biznesplan, kwalifikowalność działalności i kosztów oraz utrzymanie projektu przez wymagany okres.

PPHU ASKIK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bukowy Las 20, 63-014 Murzynowo Kościelne

NIP 7861728600 KRS 0001004144 REGON 523740433

Kapitał zakładowy 5 tys. zł opłacony w całości

Website created in the WebWave website builder

Bukowy Las 20, 63-014 Murzynowo kościelne

+48 783-438-361

pphuaskik@gmail.com

Dane kontaktowe