Logo firmy działającej na rynku doradztwa rolniczego, gospodarczego oraz usług księgowych
bydło u rolnika szanującego minimalne wymogi utrzymania zwierząt gospodarskich
12 lutego 2026

Minimalne warunki utrzymania zwierząt gospodarskich cz.1

Każda osoba chcąca zajmować się chowem zwierząt gospodarskich powinna znać obowiązujące przepisy w tym zakresie. Jednymi z bardziej istotnych są przepisy dotyczące minimalnych warunków utrzymania zwierząt. Jest to zbiór informacji jakie są minimalne wytyczne dotyczące powierzchni bytowej i innych czynników jakie trzeba zapewnić zwierzętom. Poniższy artykuł porządkuje wiedzę w odniesieniu do bydła, koni, owiec i kóz. W kolejnym artykule zostaną przedstawione informacje dotyczące cieląt oraz świń.

 

Ogólne wytyczne dla warunków utrzymania zwierząt

 

Pomieszczenia, w których utrzymywane są zwierzęta oświetla się przystosowanym dla danego gatunku światłem sztucznym lub zapewnia się dostęp światła naturalnego. Pomieszczenia te oraz ich wyposażenie i sprzęt wykorzystywany przy chowie zwierząt muszą być wykonane z materiałów nieszkodliwych dla ich zdrowia, nadających się do czyszczenia i odkażania. Podłoga musi być twarda, równa. stabilna o gładkiej i nieśliskiej powierzchni. Należy pamiętać o zachowaniu czystości, czyli dokonywać usuwania odchodów, niezjedzonych resztek paszy tak często żeby uniknąć nieprzyjemnych woni oraz zanieczyszczenia paszy i wody. Szczególną uwagę należy też zwrócić na odpowiednią wentylację pozwalającą na zachowanie obiegu powietrza, stopnia zapylenia, temperatury, względnej wilgotności powietrza i stężenia gazów na poziomie nieszkodliwym dla zwierząt. Co najmniej 1 raz dziennie należy doglądać zwierząt. Natomiast w kwestii żywienia należy zadawać paszę odpowiednio dostosowaną do gatunku, wieku, masy ciała, stanu fizjologicznego z częstotliwością co najmniej 2 razy dziennie.
Trzeba też pamiętać o odpowiednim zabezpieczenia pomieszczeń przed muchami i gryzoniami.

 

Minimalne warunki utrzymywania bydła

 

Bydło może być utrzymywane w różnych systemach, takich jak:

  • na uwięzi,
  • bez uwięzi wolnostanowiskowo:
    • z wydzielonymi legowiskami, z wyjątkiem bydła opasowego i buhajów,
    • bez wydzielonych legowisk na ściółce
    • bez wydzielonych legowisk i ściółki, z wyjątkiem buhajów, krów i jałówek cielnych powyżej 7. miesiąca ciąży
  • otwarty

 

Dla systemu na uwięzi wymiary stanowiska powinny mieć co najmniej parametry wykazane w poniższej tabeli

 

Grupa technologiczna Długość Szerokość
krowy i jałówki powyżej 7. miesiąca ciąży 1,6 m 1,1 m
jałówki powyżej 6. miesiąca życia, jednak nie dłużej niż do 7.miesiąca ciąży 1,5 m 1,0 m
buhaje 2,4 m 1,4 m
bydło opasowe o masie ciała do 300 kg 1,3 m 0,8 m
bydło opasowe o masie ciała powyżej 300 kg 1,45 m 0,95 m

 

Dla systemu wolnostanowiskowego z wydzielonymi legowiskami parametry wydzielonych stanowisk muszą mieć co najmniej parametry wykazane w poniższej tabeli

 

Grupa technologiczna Długość Szerokość
krowy i jałówki powyżej 7. miesiąca ciąży 2,1 m 1,1 m
jałówki powyżej 6. miesiąca życia, jednak nie dłużej niż do 7.miesiąca ciąży 1,9 m 0,9 m

 

Dla systemu wolnostanowiskowego bez wydzielonych stanowisk na ściółce powierzchnia w przeliczeniu na sztukę musi mieć co najmniej wartość wskazaną w tabeli poniżej

 

Grupa technologiczna Powierzchnia
krowy i jałówki powyżej 7. miesiąca ciąży 4,5 m2
jałówki powyżej 6. miesiąca życia, jednak nie dłużej niż do 7.miesiąca ciąży 2,2 m2
bydło opasowe o masie ciała do 300 kg 1,6 m2
bydło opasowe o masie ciała powyżej 300 kg 2,6 m2
buhaje 9 m2

 

Dla systemu wolnostanowiskowego bez wydzielonych stanowisk i ściółki powierzchnia w przeliczeniu na sztukę musi mieć co najmniej wartość wskazaną w tabeli poniżej

 

Grupa technologiczna Powierzchnia
jałówki powyżej 19. miesiąca życia, jednak nie dłużej niż do 7. miesiąca ciąży 2 m2
jałówki powyżej 6. miesiąca życia do 19. miesiąca życia 1,6 m2
bydło opasowe o masie ciała do 300 kg 1,3 m2
bydło opasowe o masie ciała powyżej 300 kg 1,8 m2

 

W systemie utrzymywania bydła otwartym powierzchnia, na której jest utrzymywane bydło, w przeliczeniu na jedną sztukę musi mieć co najmniej wartość wskazaną w tabeli poniżej

 

Grupa technologiczna Powierzchnia
jałówki 10 m2
krowy 15 m2
buhaje 20 m2

 

Minimalne warunki utrzymania koni

 

Konie powinny być utrzymywane na ściółce w następujących systemach:

  • w boksie,
  • na stanowisku na uwięzi.
  • w systemie wolnostanowiskowym bez uwięzi

 

Ogiery i klacze powyżej roku życia utrzymuje się oddzielnie

 

W przypadku systemu utrzymania w boksie minimalna powierzchnia musi mieć wartość wskazaną w tabeli poniżej

 

Grupa technologiczna Powierzchnia
koń dorosły- wysokość w kłębie do 1,47 m 6 m2
koń dorosły- wysokość w kłębie powyżej 1,47 m 9 m2
klacz ze źrebięciem 12 m2

 

W przypadku systemu utrzymania na stanowisku na uwięzi minimalne wymiary stanowiska muszą mieć wartości co najmniej wskazane w tabeli poniżej

 

Grupa technologiczna Szerokość Długość
koń dorosły- wysokość w kłębie do 1,47 m 1,6 m 2,1 m
koń dorosły- wysokość w kłębie powyżej 1,47 m 1,8 m 3,1 m

 

W przypadku systemu utrzymania w systemie wolnostanowiskowym bez uwięzi minimalna powierzchnia musi mieć wartość co najmniej wskazaną w tabeli poniżej

 

Grupa technologiczna Powierzchnia
koń dorosły lub młodzież po odsadzeniu od matki 10 m2
klacz ze źrebięciem 12 m2

 

Minimalne warunki utrzymania owiec

 

Owce można utrzymywać pojedynczo lub grupowo.

 

Dla owiec utrzymywanych pojedynczo powierzchnia pomieszczenia powinna mieć wartość co najmniej wskazaną w tabeli poniżej

 

Grupa technologiczna Powierzchnia
tryk 3 m2
matka z jagniętami 2,5 m2 + 0,7 m2 dla każdego jagnięcia ssącego
jarka 1,5 m2
tryczek 2 m2

skopek

0,8 m2

 

Dla owiec utrzymywanych grupowo powierzchnia pomieszczenia powinna mieć wartość co najmniej wskazaną w tabeli poniżej

 

Grupa technologiczna Powierzchnia
tryk 2 m2
matka z jagniętami 1,5 m2 + 0,5 m2 dla każdego jagnięcia ssącego
jarka 0,8 m2
tryczek 1,5 m2
skopek 0,6 m2

 

Minimalne warunki utrzymywania kóz

 

Kozy utrzymuje się:

  • na stanowisku na uwięzi (wyłącznie dorosłe samice, z wyjątkiem samic w okresie porodu i odchowu koźląt),
  • w kojcu bez uwięzi:
    • pojedynczo (z wyjątkiem koźląt),
    • grupowo

 

Należy pamiętać, że kozom zapewnia się możliwość korzystania z wybiegów. Wybieg musi mieć powierzchnię:

  • 4 m2 w przeliczeniu na 1 kozę.
  • 6 m2 w przeliczeniu na 1 kozła.

 

Dla kóz utrzymywanych na stanowisku na uwięzi wymiary stanowiska powinny wynosić co najmniej 0,75m szerokości oraz co najmniej 1,35 m długości.

 

Dla kóz utrzymywanych pojedynczo w kojcu bez uwięzi powierzchnia kojca powinna mieć wartość co najmniej wskazaną w tabeli poniżej

 

Grupa technologiczna Powierzchnia
koza dorosła 1,5 m2 + dodatkowo 0,3 m2 dla koźlęcia ssącego
kozioł 1,5 m2
kozioł reproduktor 3,0 m2

 

Dla kóz utrzymywanych grupowo w kojcu bez uwięzi powierzchnia kojca powinna mieć wartość co najmniej wskazaną w tabeli poniżej

 

Grupa technologiczna Powierzchnia
koza dorosła 1,5 m2 + dodatkowo 0,3 m2 dla koźlęcia ssącego
kozioł 1,5 m2
kozioł reproduktor 3,0 m2
koźlę 1,0 m2

 

PPHU ASKIK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bukowy Las 20, 63-014 Murzynowo Kościelne

NIP 7861728600 KRS 0001004144 REGON 523740433

Kapitał zakładowy 5 tys. zł opłacony w całości

Website created in the WebWave website builder

Bukowy Las 20, 63-014 Murzynowo kościelne

+48 783-438-361

 

pphuaskik@gmail.com

 

Dane kontaktowe