Logo firmy działającej na rynku doradztwa rolniczego, gospodarczego oraz usług księgowych
Zadowolone świnie hodowane przez rolnika zgodnie z wytycznymi minimalnych warunków utrzymania zwierząt
16 lutego 2026

Minimalne warunki utrzymania zwierząt gospodarskich cz.2

Każda osoba chcąca zajmować się chowem zwierząt gospodarskich powinna znać obowiązujące przepisy w tym zakresie. Jednymi z bardziej istotnych są przepisy dotyczące minimalnych warunków utrzymania zwierząt. Jest to zbiór informacji jakie są minimalne wytyczne dotyczące powierzchni bytowej i innych czynników jakie trzeba zapewnić zwierzętom. Poniższy artykuł porządkuje wiedzę w odniesieniu do świń oraz cieląt. W poprzednim artykule zostały przedstawione informacje dotyczące bydła, koni, owiec i kóz.

 

Ogólne wytyczne dla warunków utrzymania zwierząt

 

Cielęta oraz świnie można utrzymywać w:

  • pomieszczeniach,
  • systemie otwartym (zapewniona możliwość ochrony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi i zwierzętami drapieżnymi).

 

Pomieszczenia, w których utrzymywane są zwierzęta oświetla się przystosowanym dla danego gatunku światłem sztucznym lub zapewnia się dostęp światła naturalnego. Pomieszczenia te oraz ich wyposażenie i sprzęt wykorzystywany przy chowie zwierząt muszą być wykonane z materiałów nieszkodliwych dla ich zdrowia, nadających się do czyszczenia i odkażania. Podłoga musi być twarda, równa. stabilna o gładkiej i nieśliskiej powierzchni. Należy pamiętać o zachowaniu czystości, czyli dokonywać usuwania odchodów, niezjedzonych resztek paszy tak często żeby uniknąć nieprzyjemnych woni oraz zanieczyszczenia paszy i wody. Szczególną uwagę należy też zwrócić na odpowiednią wentylację pozwalającą na zachowanie obiegu powietrza, stopnia zapylenia, temperatury, względnej wilgotności powietrza i stężenia gazów na poziomie nieszkodliwym dla zwierząt. Co najmniej 1 raz dziennie należy doglądać zwierząt. Natomiast w kwestii żywienia należy zadawać paszę odpowiednio dostosowaną do gatunku, wieku, masy ciała, stanu fizjologicznego z odpowiednią częstotliwością.
Trzeba też pamiętać o odpowiednim zabezpieczenia pomieszczeń przed muchami i gryzoniami.

 

Minimalne warunki utrzymywania cieląt

 

Cielęta w systemie chowu w pomieszczeniach można utrzymywać w kojcu:

  • pojedynczo,
  • grupowo.

Trzeba pamiętać, że cielęta do ukończenia 2. tygodnia utrzymuje się na ściółce

Miejsce do leżenia powinno być wygodne, czyste i odwodnione.

Cielęta po wycieleniu muszą otrzymać pokarm matki niezwłocznie, nie później niż 6 godzin od urodzenia.

Zakazuje się zakładania kagańców.

 

Dla systemu utrzymania pojedynczo wymiary kojca powinny mieć szerokość co najmniej wysokości cielęcia w kłębie. Natomiast długość powinna być długości ciała mierzonej od czubka nosa do ogonowej krawędzi guza kulszowego pomnożone razy 1,1.

 

Dla systemu utrzymania grupowo powierzchnia kojca powinna mieć co najmniej parametry wykazane w poniższej tabeli

 

Masa ciała Powierzchnia
do 150 kg 1,5 m2
150- 220 kg 1,7 m2
powyżej 220 kg 1,8 m2

 

W pomieszczeniach, w których utrzymuje się cielęta stężenie:

  • dwutlenku węgla (CO2) nie powinno przekraczać 3 000 ppm,
  • siarkowodoru (H2S) nie powinno przekraczać 5 ppm,
  • koncentracja amoniaku (NH3) nie powinna przekraczać 20 ppm.

 

Natomiast cielęta utrzymywane w systemie otwartym należy utrzymywać na powierzchni co najmniej 5m2 na każdą sztukę.

 

Minimalne warunki utrzymania świń

 

Świnie w systemie chowu w pomieszczeniach można utrzymywać w kojcu na ściółce lub bez ściółki:

  • pojedynczo,
  • grupowo.

 

Świnie utrzymywane grupowo należy łączyć w grupę zwierzęta o zbliżonym wieku. Ponadto trzeba podejmować działania minimalizujące agresję i zapobiegające walkom zwierząt. Gdy występują osobniki chore, zranione, wykazujące agresję lub atakowane  przez inne zwierzęta należy je wydzielić i trzymać pojedynczo. Świniom zapewnia się stały dostęp do materiałów i przedmiotów absorbujących ich uwagę, w szczególności słomy, siana, drewna i trocin, o jakości niewywierającej szkodliwego wpływu na ich zdrowie.

 

Świnie poddaje się zabiegom:

  • diagnostycznym i leczniczym,
  • związanym z:
    • identyfikacją,
    • redukcją kłów u prosiąt i knurów,
    • obcinaniem części ogona,
    • kastracją samców,
    • kolczykowaniem nosa u świń utrzymywanych w systemie otwartym

Redukcję kłów u prosiąt i knurów wykonuje się:

  • przez ich ścieranie lub obcinanie, z pozostawieniem nienaruszonej, gładkiej powierzchni,
  • nie później niż w 7. dniu życia prosięcia.

Kastrację samców świń wykonuje się z zastosowaniem technik niepowodujących rozrywania tkanek.

Zabiegi redukcji kłów u prosiąt i knurów oraz obcinanie części ogona wykonuje się jedynie ze względu na bezpieczeństwo świń, w tym w celu przeciwdziałania okaleczeniu innych świń. Przed wykonaniem tych zabiegów podejmuje się środki zapobiegające okaleczeniu świń, w szczególności zmieniając warunki ich utrzymywania.

Zabiegi obcinania części ogona oraz kastracji samców mogą być wykonane u świń po ukończeniu 7. dnia życia, wyłącznie po zastosowaniu długotrwałego znieczulenia.

 

Lochy i loszki od 4. tygodnia po pokryciu do tygodnia przed przewidywanym terminem proszenia utrzymuje się grupowo. W przypadku gdy w gospodarstwie utrzymuje się mniej niż 10 sztuk loch lub loszek, o których mowa w ust. 5, można je utrzymywać pojedynczo.

W przypadku utrzymywania loch pojedynczo wymiary kojca powinny wynosić co najmniej:

  • długość - długość zwierzęcia powiększona o 0,3 m, nie mniej jednak niż 2 m,
  • szerokość - 0,6 m.

Kojec, w którym utrzymuje się lochy i loszki w tygodniu poprzedzającym przewidywany termin ich proszenia, zaopatruje się w materiał umożliwiający budowę gniazda, chyba że nie jest to możliwe ze względu na stosowany w gospodarstwie system odprowadzania gnojowicy.

Prośne lochy i loszki umieszczone w kojcach do proszenia:

  • czyści się dokładnie,
  • poddaje się zabiegom przeciwko zewnętrznym i wewnętrznym pasożytom, jeżeli to konieczne.

 

Powierzchnia kojca do proszenia powinna umożliwiać proszenie naturalne lub zapewniać osobie obsługującej dostęp do zwierzęcia. Kojec buduje się w sposób zapewniający prosiętom swobodny dostęp do karmiącej lochy.

W przypadku utrzymywania loch z prosiętami:

  • kojec wyposaża się w przegrodę zapobiegającą przygnieceniu prosiąt przez lochę,
  • w kojcu wydziela się część ze ściółką o powierzchni pozwalającej na jednoczesny odpoczynek prosiąt.

 

Prosięta odsadza się nie wcześniej niż w 28. dniu od dnia ich urodzenia, chyba że wystąpi zagrożenie zdrowia lochy lub prosięcia. Prosięta mogą być odsadzone także z innej przyczyny jednak nie wcześniej niż w 21. dniu od dnia urodzenia, jeżeli po odsadzeniu zostaną umieszczone w pomieszczeniu uprzednio oczyszczonym, odkażonym i odizolowanym od pomieszczeń, w których utrzymuje się lochy.

 

Dla systemu utrzymania pojedynczo powierzchnia kojca powinna mieć co najmniej parametry wykazane w poniższej tabeli

 

Grupa technologiczna Powierzchnia

knur

knur- krycie w kojcu

6m2

10m2

locha w okresie porodu i odchowu prosiąt ssących 3,5m2
knur i loszka hodowlana o masie ciała 30-110kg 2,7m2

 

Dla systemu utrzymania grupowo powierzchnia kojca powinna mieć co najmniej parametry wykazane w poniższej tabeli

 

Grupa technologiczna Waga Powierzchnia
knury   6,0 m2
warchlaki i tuczniki

do 10kg

10-20kg

20-30kg

30-50kg

50-85kg

85-110kg

powyżej 110kg

0,15 m2

0,20 m2

0,30 m2

0,40 m2

0,55 m2

0,65 m2

1,00 m2

knury i lochy hodowlane 30-110 kg 1,4 m2
lochy*   2,25 m2
lochy po pokryciu*   1,64 m2

 

*powierzchnia kojca w przypadku utrzymywania w grupie loch lub loszek po pokryciu:

  • do 5 sztuk - powinna być większa o 10 %,
  • powyżej 39 sztuk - może być mniejsza o 10 %.

 

W przypadku utrzymywania świń w systemie grupowym na betonowej podłodze szczelinowej:

  • szerokość otworów w podłodze nie może wynosić w przypadku:
    • prosiąt - więcej niż 11 mm,
    • warchlaków, loszek i knurków hodowlanych - więcej niż 14 mm,
    • tuczników - więcej niż 18 mm,
    • loszek po pokryciu lub loch - więcej niż 20 mm,
  • szerokość beleczki w podłodze powinna wynosić w przypadku:
    • prosiąt i warchlaków - co najmniej 50 mm,
    • tuczników, loszek i knurków hodowlanych, loszek po pokryciu lub loch - co najmniej 80 mm.

 

W pomieszczeniach, w których utrzymuje się świnie:

  • hałas:
    • nie powinien być stały lub wywoływany nagle,
    • jego natężenie nie powinno przekraczać 85 dB,
  • stężenie:
    • dwutlenku węgla (CO2) nie powinno przekraczać 3 000 ppm,
    • siarkowodoru (H2S) nie powinno przekraczać 5 ppm,
  • koncentracja amoniaku (NH3) nie powinna przekraczać 20 ppm.

PPHU ASKIK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bukowy Las 20, 63-014 Murzynowo Kościelne

NIP 7861728600 KRS 0001004144 REGON 523740433

Kapitał zakładowy 5 tys. zł opłacony w całości

Website created in the WebWave website builder

Bukowy Las 20, 63-014 Murzynowo kościelne

+48 783-438-361

 

pphuaskik@gmail.com

 

Dane kontaktowe